Taraklı ayak, ayağın üst kısmının (tarak bölgesinin) ortalamadan yüksek olduğu ayak yapısıdır. Ayakkabı boyu doğru olduğu halde üstten sıkıyorsa, bağcıklar tam kapanmıyorsa veya ayağın üzerinde iz kalıyorsa ayak taraklıdır. Çözüm bir numara büyük almak değil, açık bağcıklı (derby) veya esnek yapılı model seçmektir.
Tarak ve Konturpiye: İki Farklı Ölçü
Ayakkabı seçiminde birbirine karıştırılan iki ayrı ölçü vardır:
Tarak (en): Ayağın yere basan en geniş noktasının ölçüsüdür. Ayakkabının kalıp genişliğini bu belirler.
Konturpiye (yükseklik): Ayağın üst kısmının yüksekliği, yani tarak bölgesinin çevre ölçüsüdür. Günlük dilde "ayağım taraklı" denildiğinde kastedilen genellikle budur.
Ayakkabı üstten vuruyorsa sorun genişlik değil konturpiye yüksekliğidir. Bu durumda yalnızca geniş kalıp seçmek yeterli olmaz; ayakkabının üst yapısının da açılabilir olması gerekir.
Tarak ve Konturpiye Ölçüsü Nasıl Alınır?
Tarak (en) ölçüsü: Ayağınızı düz bir zemine tam basacak şekilde koyun. Ayağın en geniş yerini, yani parmak diplerinin bulunduğu bölgeyi mezura ile çevreleyerek ölçün.
Konturpiye ölçüsü: Mezurayı ayağın üstündeki en yüksek noktadan geçirip tabanın altından dolaştırın ve çevre ölçüsünü alın.
İki ölçüm için de iki kural geçerlidir: ölçü ayakta, vücut ağırlığı ayağa verilmiş halde alınmalıdır — oturarak alınan ölçü olduğundan küçük çıkar. Ayrıca ölçüm akşam saatlerinde yapılmalıdır, çünkü ayak gün içinde bir miktar şişer.
Elde ettiğiniz ölçüyü ilgilendiğiniz ayakkabının kalıp bilgisiyle karşılaştırarak seçim yapabilirsiniz.
Taraklı Ayak Nasıl Anlaşılır?
Taraklı ayağı anlamanın en pratik yolu, doğru numaradaki bir ayakkabıyı giyerken hissedilen baskının yerine bakmaktır. Uzunluk yeterliyken rahatsızlık parmaklarda değil, ayağın üstünde hissediliyorsa tarak yüksekliği fazladır.
Belirtiler şunlardır:
Bağcıklar tam kapanmıyor. Bağcıklı bir ayakkabıda iki bağcık kanadı arasındaki açıklık normalden fazla kalıyorsa, ayakkabı ayağın üstünü kapatmakta zorlanıyor demektir.
Ayakkabıyı çıkardığınızda ayağın üstünde iz kalıyor. Bağcık veya kenar izi, o bölgede sürekli basınç olduğunu gösterir.
Bağcıksız modeller ayaktan çıkmıyor ama üstten sıkıyor. Loafer ve benzeri modellerde ayak içeri girerken zorlanıyorsa neden uzunluk değil, tarak yüksekliğidir.
Kesin ölçüm için tarak çevresi mezura ile alınır; yöntemi aşağıda anlattık.
Taraklı Ayak ile Normal Ayak Arasındaki Fark
Fark uzunlukta değil, yüksekliktedir. İki kişinin ayak boyu aynı, dolayısıyla numarası aynı olabilir; ancak tarak çevresi arasında birkaç santim fark bulunabilir.
Bu yüzden taraklı ayağa sahip biri mağazada doğru numarayı bulur ama ayakkabı yine de rahatsız eder. Ayakkabı numarası yalnızca ayak uzunluğunu tanımlar; genişlik ve tarak yüksekliği numaraya dahil değildir. Numara sistemleri hakkında ayrıntı için ülkelere göre ayakkabı numaraları yazımıza bakabilirsiniz.
Taraklı Ayak İçin Nasıl Ayakkabı Seçilir?
Derby modeli tercih edin. Derby'de bağcık kanatları ayakkabının üst derisinin üzerine dikilir ve dışa doğru açılabilir. Bu açık yapı, tarak yüksekliğine yer bırakır. Aynı numaradaki bir derby, oxford'a göre belirgin biçimde daha rahattır.
Oxford'dan kaçının. Oxford'da bağcık kanatları üst derinin altına dikilidir; yapı kapalıdır ve açılma payı yoktur. En resmi model olduğu için gerektiğinde kullanılabilir, ancak günlük kullanımda taraklı ayak için uygun değildir. İki model arasındaki farkı oxford ayakkabı kategorimizde görebilirsiniz.
Esnek yan bantlı modeller iyi çalışır. Chelsea bot gibi yanları lastikli modeller, ayağın üstüne baskı yapmadan ayakta durur. Chelsea bot modelleri bu açıdan taraklı ayak için rahat bir seçenektir.
Yumuşak ve esneyen deri seçin. Hakiki deri kullanıldıkça ayağın biçimini alır; sert astarlı veya suni deri modellerde bu esneme olmaz. Hakiki deri ayakkabı modelleri ilk günlerden sonra tarak bölgesinde belirgin biçimde rahatlar.
Bağcık düzenini değiştirin. Üstteki bir veya iki deliği atlayarak bağcık geçirmek, tarak bölgesindeki baskıyı doğrudan azaltır. Bu, ayakkabıyı değiştirmeden uygulanabilecek en hızlı çözümdür.
Bir Numara Büyük Almak Çözüm mü?
Değildir. Numara büyütmek ayakkabının boyunu uzatır, tarak yüksekliğini yalnızca çok az artırır. Sonuçta ayakkabı üstten hâlâ sıkarken topuk boşta kalır, yürürken ayak kayar ve arkadan vurma başlar.
Doğru çözüm numara değil kalıp değiştirmektir: aynı numarada derby, esnek yan bantlı ya da geniş kalıplı bir model denenmelidir. Mevcut bir ayakkabıda kısmi rahatlama için ayakkabı genişletme yöntemlerine bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Taraklı ayak bir rahatsızlık mıdır?
Hayır. Ayak yapısındaki normal bir farklılıktır; kimi insanın ayağı ince ve düz, kiminin tarağı yüksektir. Tedavi gerektiren bir durum değildir, yalnızca ayakkabı seçimini etkiler.
Taraklı ayak için hangi bot uygundur?
Bağcıklı ve bağcık deliği sayısı fazla olan botlar tercih edilmelidir; bağcık sayısı arttıkça ayarlama payı artar. Yanları lastikli chelsea modelleri de rahat bir alternatiftir. Erkek bot modellerine göz atabilirsiniz.
Yeni ayakkabı üstten sıkıyor, zamanla açılır mı?
Hakiki deri bir miktar esner ve tarak bölgesinde birkaç kullanımdan sonra rahatlar. Ancak esneme sınırlıdır: ilk denemede ağrı verecek kadar sıkıyorsa, alışma süreciyle geçmez. Ayrım şudur — baskı hissi zamanla azalır, ağrı azalmaz.
Taraklı ayakta loafer giyilir mi?
Giyilebilir ama model seçimi önemlidir. Üst yüzeyinde esnek bant bulunan loafer modelleri uygundur; tamamen sert deriden yapılmış, açıklığı dar modeller zorlayabilir. Erkek loafer ayakkabı modellerinde üst açıklığı geniş olanlar tercih edilmelidir.